Beğeni alanlarda da, 'tü kaka' edilenlerde de farklı düzeyde sorumluluğum var. Geçtiğimiz aylarda Uzunköprü'de tarih ve kültür mirası konusunda sunum yaparken, çevre konularının en önemli savaşçılarından bir dostum '“ki kendisi de Gündem Gazetesinde köşe yazarıdır- 'Çevre düzeni planlarında kültür yer aldı mı ondan bahset' diye bir soru sordu. Orada bunu yanıtlamadım, ancak bu konuda Uzunköprü'de ayrıntılı bir sunum yapacağıma da söz verdim. Beni tanıyanlar bilir, en önemli özelliğim sözlerimin arkasında durmamdır. Bu yazı dizisi zaman zaman araya başka konular da girse devam edecek. Herkesin kendi açısından anlattığı bir konuyu bir de benim ağzımdan dinlemek ilginç olabilir belki de. Evet sizi zaman tünelinde bir yolculuğa davet ediyorum.
Trakya'da Sanayileşme ve Çevre Sempozyumu III
11-13 Kasım 1999 tarihinde, Trakya Üniversitesi salonlarında TMMOB Makina Mühendisleri Odası tarafından düzenlenen sempozyumdayız. Açılışta Trakya Üniversitesi Rektörü, sevgili dostumuz Prof. Dr. Osman İnci ile Çevre Bakanı Fevzi Aytekin birer konuşma yaparak iki kurumun Ergene Havzası Çevre Düzeni Planı için protokolünün hazırlandığını müjdeliyorlar. Bu mutlu haberin tadını çıkaracak iken kürsüye alanında çok önemli bir bilim insanı olan Prof. Dr. M. Doğan Kantarcı çıkıyor ve soğuk duş etkisi yapan 'ünlü' konuşmasını yapıyor. Aşağıda bu üç önemli kişinin konuşmalarından bazı bölümleri aynen alıyorum. Bunlar zaten kayıtlarda olan, yayınlanmış metinler. İşin perde arkası ve ayrıntılı hikayesini önümüzdeki hafta yazacağım. Bu arada kısa bir hatırlatma daha yapayım, bu toplantının afişinde itiraz içeren bir başlık var: 'BÖLGE PLANI MI?'
Osman İnci '“ T.Ü. Rektörü:
'Son 15 yılda kişisel ve kurumsal bağlamda sürdürdüğümüz çalışmalar, araştırmalar, sorular, yayınlar bugün 11 Kasım 1999 bizi yeni bir döneme getirmiştir. Çevre Bakanlığı ve üniversitemiz arasında imzalanacak -XIX- Ergene Havzası çevre düzeni planı protokolü yeni dönemeç ve süreç başlatacaktır. Ekolojik temelli bölge plan çalışması kirli kaynak tespiti, haritalanması mevcut planların entegrasyonu arazi inceleme çalışmalarının yapılması kirliliği önleyici tedbirlerin alınması sağlanacaktır. Üniversitemizin bilim ve teknik kadroları diğer kurumların destekleri ile bu görevi sonuçlandırmaktır. Başarı Çevre Bakanlığımızın ve T.C. Devleti'nin olmaktadır. Üniversite olarak bu görevi sonuçlandırma azmindeyiz. Hatta buna mecburuz. Ülkemizde ilk kez, gerçekleştirilecek bu protokole büyük önem veriyoruz. Trakya bölgesel plana yönelik ilk adım atılmaktadır. Böyle ciddi sorumluluklar gerektiren ama bize yakışan çizgiyi somut olarak başlatıyoruz. Zira bu protokol bilim öncülüğünde planlama ve korumacılığı sürdürülebilir ekonomik gelişmenin kurumlar ve toplumsal örgütlerin güç birliğinin bir dengesi olmaktadır. Çevre ile uyumlu sanayi yatırımlarının Trakya'da uygulamaya girmesi ile arazi ve tarımsal üretim planlamasında Trakya'da hayat bulacaktır. Ülkemizin çağdaş uygarlık düzeyine ulaşmasında önemli kilometre taşlarından biri olacaktır. Ütopya gibi görünen bu hedeflere ulaşmada büyük zorluklarla karşı karşıya olduğumuzun bilincindeyiz, yaşıyoruz farkındayız ancak değerli yöneticilerimizin yakın ilgi ve desteği ile üniversite olarak bunun üstesinden gelecek ve başaracağız.'
Fevzi Aytekin '“ Çevre Bakanı: 'Sanayileşmenin yoğun ve plansız gerçekleşmesi bir yandan doğal kaynakların tahrip olmasına diğer yandan çevre kirliliğinin oluşmasına neden olmaktadır. Oluşan bu kirliliğin önlenmesi açısından bölgedeki tüm gelişmeler bir plan dahilinde disiplin altına alınmasına kaçınılmaz olmuştur. Bu sebeple Bakanlığımca bu bölgede koruma-kullanma dengesini kurmayı hedefleyen bir '˜Çevre Düzeni Planı' çalışması başlatılmıştır. Bu çalışmanın amacı, Ergene Havzası'ndaki plansız sanayi ve yerleşmelerden kaynaklanan çevre kirliliği ve doğal kaynak tahribatının önlenmesi, sosyo-ekonomik kalkınmayı sürdürülebilir gelişme anlayışı içerisinde ele alan ve bunu göre arazi kullanım kararları ve planlama anlayışı getiren bir çevre düzeni planının yapılmasıdır. Projenin bölgemiz üniversitesi olan Trakya Üniversitesi'ne yaptırılabilmesi için gerekli olan Protokol ve Teknik Şartname hazırlıkları tamamlanmıştır. Bu planlama çalışmasını Trakya Üniversitesi'ne yaptırılması ile yerel dinamiklerin harekete geçirileceği ve plan ile getirilecek karar ve uygulamalara bölge halkı tarafından sahip çıkılacağı düşünülmektedir. Bu protokol ile başlatılacak çalışma, ön araştırma, eskiz plan, nihai plan ve plan hükümleri olmak üzere üç aşamadan oluşacak ve iki yıl sürecektir. Çalışmanın sonucu 2001 yılı sonunda ortaya çıkmış olacaktır. Bu çalışmada üniversitemiz öncelikle bölgenin bir fotoğrafını elde edecektir. Ekolojisinden ekosistemine, sosyolojisinden fiziki yapısına, kirliliklerine ve ihtiyaçlarına varan detaylı çalışmalar sonucunda çıkartacağı bu fotoğrafın üzerine gelecekte bölgede olması istenen, beklenen doğru kararlan bina edecektir. Bu çalışmayı bir yandan üniversitemizin değerli uzmanları yürütürken, bir yandan da kuracağımız bir izleme, yönlendirme komitesi ile yöredeki mahalli idarelerimiz, belediyelerimiz, sanayicilerimiz, gönüllü kuruluşlarımız ve halkımız ile birlikte izleyecek ve yönlendireceğiz. Ortaya çıkacak ürün başta üniversitemiz olmak üzere hepimizin ortak eseri olacaktır. Dolayısıyla getirilecek kararların sorumluluğuna da uygulamasına da hep birlikte ortak olacağız.'
Prof. Dr. M. Doğan Kantarcı - İstanbul Üniversitesi, Orman Fakültesi, Toprak İlmi ve Ekoloji Anabilim Dalı: 'Eksik uzman, eksik bilgi, bölge planı gibi çok kapsamlı ve iddialı konularda başarıyı engeller. Özellikle bölge planı gibi çok kapsamlı konuları, dar kapsamlı '˜imar kanunu' veya '˜çevre kanunu' çerçevesinde ele almak olaya dar ve yetersiz bakış açıları getirecektir. Trakya, Türkiye'nin küçük bir modelidir. Trakya'da bölge planı konusunda ekolojik sistemler esası üzerinden yapılacak çalışmaların Türkiye'ye bir örnek olacağı gibi mevcut kanunlar ile bunlara bağlı yönetmeliklerin de yetersizliklerinin ortaya çıkmasını ve düzeltilmelerini sağlayacağı göz önüne alınmalıdır. Diğer bir deyimle; yetersiz ve eksik kanun bölge planını sınırlayamaz, aksine bölge planı için gereken hukuki düzenlemeler yapılır (kanun değiştirilir.)'
