İtalya'da Aya Sofya Yansımaları
Cüneyt Özdemir
İtalya'da yazarların birçoğu Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın bu hamleyi yakın zamanda gerçekleşecek 'erken seçim' sinyali ve yatırımı olarak yorumladı. Hatta okuduğum bazı yazarların, biraz daha ileriye giderek 'Erdoğan bunu ne Müslümanlar ne de ibadet için yaptı' dediğine şahit oldum. Bunlar yazılıp çizilenler, isterseniz bir de bu konunun halk üzerindeki yansımalarına bakalım. Benim yaşadığım bölgede ticaret ile uğraşıyor olmamdan dolayı olsa gerek birçok kesimden insan tanıyor ve sohbet etme şansı buluyorum. Aya Sofya kararının ardından konuştuğum pek çok insan aslında Papa'nın söylemlerinin aksine alınan karardan çokta oralı olmadı. Hatta bazılarının gayet normal karşıladığına bile şahit oldum. Ekonomik kaygıların, tüm toplumun üzerine yansıdığı bu pandemi döneminden kaynaklanan bir tepki olduğunu düşünüyorum.
Sonuç
itibarıyla böylesine sembolik anlamı olan bir yerin camiye dönüştürülmesi için
belki de en uygun zamandı çünkü tüm dünyanın dikkati bu virüs üzerinde yoğunlaşmış
durumda. Ben Aya Sofya'ya en son gittiğimde yıl 2015'ti. Bu kutsal mekanın çok
farklı bir havası olduğuna şüphe yok fakat cami ve kilise arasında kalmış bu
kutsal yapıda her iki dinin temsilinden dolayı biraz karmaşa yaşamadım desem
yalan olur. Çünkü kilise de değil cami de. Bu sebeple meditasyonu almakta biraz
zorlandım. Bu kararın destekçisi ya da karşıtı olan herkese saygı duyuyorum.
İstanbul fethedildikten sonra Fatih Sultan Mehmet Han içerisinde namaz kıldı.
Mustafa Kemal Atatürk'ün en sevdiği padişah olarak bilinir. Fatih Sultan Mehmet
'kılıç hakkı', Atatürk ise 'Ortak Kültür Mirası' mantığı ile baktığı için
farklı uygulamalar gerçekleşti. Her dönemi kendi bütünselliği ve değerleri
içerisinde yorumlamak daha mantıklı olacaktır diye düşünüyorum. İstanbul
defalarca kuşatılmış ve alınamamıştı. En son olarak Edirneli Fatih Sultan Mehmet
kuşatmış ve galip gelmişti. Kiliseden camiye dönüştürülmesi gayet normaldi
çünkü tüm İslam alemi Konstantiniyye'nin alınmasını hasretle bekliyordu ve
kendisi bunu başarmıştı. Cumhuriyet döneminde Mustafa Kemal Atatürk daha farklı
açıdan bakarak müzeye çevirdi. Bu da gayet normaldi çünkü bir devrim sonrası
yeni bir dünya düzeni oluşmuştu. Atatürk evrensel açıdan bakıp ona göre
davrandı çünkü İstanbul ikinci kez alındığında Fatih'in mantığıyla alınmadı.
Koskoca bir imparatorluğun küllerinden yeni bir ülke doğdu.
Halk
cebinin derdinde ve tencere kaynamadığı zaman dünyanın her yeri aynı. Bu konuda
hiç şüpheniz olmasın. Ben alınan kararı nasıl görüyorum az önce açıkladım. İki
karar da dönemine göre yargılanmalı. Fatih Sultan Mehmet de haklı Mustafa Kemal
Atatürk'te. Peki diyeceksiniz şimdiki karara ne diyorsun? Eğer Aya Sofya'yı
camiye çevirmek isteseydim en uygun zaman derdim. Altında başka bir şeyler
ararsanız orası da size kalmış, ne desem yalan olur... İtalya Hristiyanlar için
Vatikan'dan dolayı çok önemli bir memleket ama İtalyanlar şu an için gelecek
kışı düşünüyorlar. Din ve Tanrı işlerine pek vakit ayırdıklarını sanmıyorum. En
azından ben böyle gözlemliyorum.