ETUS'a kıyak
Cüneyt Özdemir
Bu kez sıra bende, hep eleştirecek değilim ya, bu kez destek vereyim ETUS'a. Zaten bir konuda anlaşalım, ETUS'u eleştirirken daha iyi olsun diye eleştiriyorum. Kötü olmasının bana hiçbir yararı yok, her gün kullandığım toplu taşıma sistemi ne kadar iyi olursa ben de o kadar rahat edeceğim.
Ödüllü proje diye anlatılıp
duran Edirne ulaşım planının temelini asıl taşıma hattı diyebileceğimiz şehri
boydan boya geçen omurga hatlar ile onlardan aktarma ile geçebileceğiniz ring
hatlar olacaktı. Bunun olması için de ücretlerde kademeli uygulama, aktarma
indirimi zorunluydu. Peki bu yapıldı mı? Hayır, aktarma konusu hiç gündeme
alınmadı, kademeli uygulama ise Sarayiçi yerleşkesi ile Ayşekadın yerleşkesi
arasında yolculuk eden öğrencilerden katlama para alarak uygulanıyor. Bu ufak
hesap yapan yeteneksiz yöneticilerin yapabileceği bir kurnazlık.
Sarayiçi-Ayşekadın normal tarife, bir durak sonraki Ayşekadın yerleşkesi uzun
hat ücreti.
Kent içi toplu ulaşım
konusu küçük hesaplarla yürütülebilecek bir sistem değildir. Profesyonel bir
yönetimin, hatır gönül üzerinden değil, uzmanların görüşleri doğrultusunda oluşturulacak
yeni bir yapılanma ile karlı ve verimli bir işletmeye dönüşebilir. Sonuçta hem
ETUS'un kar ettiği, hem de yurttaşların tatmin olduğu bir sistem olanaklıdır.
BU ARAÇLARLA TOPLU TAŞIMIN
SORUNLARI ÇÖZÜLEBİLİR Mİ?
Yeni açılan bölümleri ile
önemli bir olanak yaratan çevre yolları planlamada mutlaka yer almalıdır.
Ortalama hızın artırılmasının maliyeti düşüreceği ve daha az araçla daha çok
yolcu taşınabileceği ve hizmetin iyileşebileceği bellidir. Planın aslında var
olan omurga hatların en önemlisi güney çevre yolundan geçebilir. Bu hatta
kentiçi toplu taşımaya uygun daha büyük kapasiteli araçlar çalıştırılabilir. Bu
araçların, kimin tarafından çalıştırılacağı, mevcut sistemle nasıl
bağdaştırılabileceği bir uzlaşı ile belirlenebilir. Yolcular açısından önemli
olan kimin yaptığı değil, daha düşük bedelle, daha rahat ve daha hızlı yolculuk
yapıp yapamayacağıdır, benim için de önemli olan budur.
OMURGA HATLAR VE AKTARMA
MERKEZLERİ
Bu omurga hat üzerinde
transfer noktaları olmak zorunda. Bunlardan birincisi Otogar'da olmalıdır. Yaz
kış yolculara gerekli insani koşullarda aktarma yapmayı sağlayacak bir
yapılaşma, aynı zamanda sürücülerin de insani ihtiyaçlarını
karşılayabilecekleri tesisler yapılmalıdır. Bu transfer noktasından Üniversite
ve İskenderköy ringleri ile yolcular ek ücret ödemeden daha sık geçen araçlarla
toplanıp omurga hatta aktarılmalıdır. Böylece tüm araçların Üniversiteye girip
çıkarken zaman kaybetmelerinin önüne geçilebilecek, ringler de kısa mesafece
yapacakları seferlerle bekleme sorununu ve yürüme mesafesini asgariye
indireceklerdir.
İkinci Transfer noktası
Olin Kavşağı'nda olabilir. Yeni yerleşim ve tokilere buradaki ringlere aktarma
yaparak hızla ve yeni ücret ödemeden gitmek olanaklıdır. Üçüncü aktarma noktası
için uygun olan yer Tren İstasyonudur. Buradan yeni yerleşimin merkezdeki
bölgelerine erişim kolayca sağlanır. Gerek olursa Cumartesi Pazarı ile DSİ
transfer noktaları da eklenebilir. Gazimihal ve Sarayiçi transfer noktaları da
hattın sonunda yer alır. Diğer anayollarda omurga hat gerekliliği ise çalışmalarda
değerlendirilebilir.
Bu transfer noktalarında
yolcuların her mevsim koşulunda rahat edebileceği yapılaşmanın olması, insani
ihtiyaçlarının karşılanabileceği ve alışveriş olanaklarının bulunduğu tesisler
bulunması gerekli olacaktır. Böylece eklenecek ticari işlev ile yapım ve
işletme maliyeti de karşılanabilir.
Bana muhalif, iktidarlarla
uyumlu odakların da bu özellikle araç büyüklüğü kim yapacak konusundaki gereksiz
inatlarından vazgeçip çözüme yardımcı olmalarında yarar. Zaten şu andaki
araçlar kentiçi taşımacılığa hiçbir açıdan uygun olmayan yüzkarası bir
üretimdir. Ayrıca yüksek maliyetli olduklarını ve karlılığı da olumsuz
etkilediklerini biliyorum.
GEREKSİZ GÜZERGAHLAR,
ANLAMSIZ DURAKLAR
Proje yapıldığında
araştırma sonucu elde edilen tahmini bilgiler kullanılmıştı. Aradan geçen
zamanda ihtiyaçlar arttı ancak şimdi elimizde çok ayrıntılı istatistik veriler
bulunuyor. Hangi saatte, hangi duraktan kaç kişi bindiğine kadar ayrıntılı
bilginin ETUS ve Belediye'de olduğunu sanıyorum. Bu veriler göz önünde bulundurularak tali
yollardan geçen, trafik yoğunluğundan sefer süresini uzatan ve hizmeti aksatan
hatlar kaldırılmalı yerine ana yollardan geçen hatlar konulmalıdır. Ayrıca son
derece yakın konumlanmış gereksiz
duraklar da kaldırılmalıdır. Zaten bu verimsiz hatların veya durakların çoğunun
da hatır gönül gözeterek yapıldığını biliyoruz.
TEKNOLOJİ ODAKLI YÖNETİM
Tüm hareketlerin
kaydedilebildiği bir sisteme sahip olan bu araçların seferleri çoğu zaman
şoförlerin birbiri ile yaptığı telefon görüşmeleri ile sağlanmaktadır. Kalkış
sürelerinin arasını açarak bir sefer eksik yapmaya çalışan sürücü konuşmalarına
yolculuklarım sırasında tanıklık ettim. Bu kadar teknolojik yatırım yapılan bu
sistemin yönetimi ve denetimi bir harekat merkezinden yine teknolojik olarak
yapılmalıdır. Hatlar arası araç kaydırılması, yoğunlaşan hatlara destek
gönderilmesi bu teknik olanaklarla çok zor olmasa gerek. Daha profesyonel,
teknolojiyi insanların kaliteli ve hızlı bir erişim için kullandığı bir program
yapmak istenirse bugünden yarına gerçekleştirilebilir diye düşünüyorum.
Bu hafta size çalıştım,
bedava danışmanlık arasanız bulamazsınız, bu kıyağımı da unutmayın sevgili ETUS
yönetimi.