Yüksek gerilim alanında eğitim verildi
Doç. Dr. C. Çağdaş Uydur tarafından, Türkiye'nin önemli elektroteknik kuruluşları arasında yer alan EAE bünyesinde faaliyet gösteren yüksek gerilim laboratuvarı personeline yönelik kapsamlı bir teknik eğitim gerçekleştirildi. Programda, yüksek gerilim sistemlerinde yalıtım dayanımı ve işletme güvenliği açısından belirleyici rol oynayan 'Kısmi Boşalma (Partial Discharge – PD) Ölçüm Teknikleri' hem kuramsal yönleriyle hem de uygulamalı çalışmalarla ayrıntılı biçimde ele alındı.
Eğitim süresince, yalıtkan malzemeler içinde meydana gelen ve zamanla ekipman arızalarının temel nedenlerinden biri haline gelen yerel elektriksel boşalmaların fiziksel yapısı katılımcılara detaylı şekilde anlatıldı. Doç. Dr. Uydur, bu tür boşalmaların erken aşamada tespit edilememesi halinde sürecin yalıtım çökmesine kadar ilerleyebileceğini vurgulayarak doğru ölçüm ve analiz yöntemlerinin önemine dikkat çekti.
Programda özellikle üç temel kısmi boşalma türü üzerinde yoğunlaşıldı. Katı veya sıvı yalıtkanlar içerisindeki gaz boşluklarından kaynaklanan ve malzeme yapısını zayıflatan iç boşalmalar, iletkenlerin sivri uçlarında oluşarak genellikle “yağmur” ya da “kar” benzeri sinyal karakteristiği sergileyen korona boşalmaları ile nem, kir veya yüzey kusurları nedeniyle ortaya çıkan ve yüzey atlamasına yol açabilen yüzey boşalmaları teknik açıdan ayrıntılı biçimde değerlendirildi.
Eğitim kapsamında ayrıca, International Electrotechnical Commission tarafından yayımlanan ve kısmi boşalma ölçümlerinde temel referans kabul edilen IEC 60270 standardı doğrultusunda kullanılan ölçüm prensipleri tanıtıldı. Katılımcılara, standarda uygun test düzenekleri, ölçüm zinciri yapısı ve kalibrasyon yöntemleri hakkında teknik bilgiler aktarılırken, uygulama örnekleri üzerinden sürecin pratik yönü de gösterildi.
Bunun yanında, OMICRON tarafından geliştirilen MPD serisi ölçüm cihazlarıyla yapılan analiz çalışmaları uygulamalı olarak aktarıldı. Ölçüm sonuçlarının nasıl yorumlanacağı ve elde edilen verilerin arıza öncesi değerlendirme süreçlerinde nasıl kullanılacağı örnek vakalar üzerinden katılımcılarla paylaşıldı.
Programın öne çıkan başlıklarından biri de Faz Çözünümlü Kısmi Boşalma analizleri oldu. PRPD desenlerinin adeta bir “parmak izi” gibi değerlendirilerek arıza kaynağının belirlenmesinde nasıl kullanıldığı ayrıntılarıyla anlatıldı. Farklı boşalma türlerinin faz dağılımı, genlik yapısı ve sinyal karakteristiği üzerinden nasıl ayırt edilebildiği uygulamalı örneklerle gösterildi.
Doç. Dr. Uydur, kısmi boşalmaların yalıtım sistemlerinin ömrünü belirleyen en kritik parametreler arasında yer aldığını belirterek, düzenli aralıklarla ve doğru tekniklerle yapılan ölçümlerin arıza riskini ciddi ölçüde azalttığını, aynı zamanda enerji verimliliğine de doğrudan katkı sunduğunu ifade etti.
Gerçekleştirilen bu teknik eğitimle birlikte yüksek gerilim laboratuvarı personelinin analiz yetkinliğinin artırılması, ölçüm doğruluğunun güçlendirilmesi ve sektördeki güvenlik standartlarının daha üst seviyelere taşınmasının hedeflendiği bildirildi.
Muhabir
