İlk kitabı O yazmış
Edirne Yerel Tarih Grubu'nun her ay kent tarihine ait bir konu üzerine gerçekleştirdiği toplantıların Ocak ayı toplantısında yaklaşık 50 yıldır Edirne'nin eski fotoğraflarını ve belgelerini toplayan Cemil Gürleyik, '˜Fotoğraflarla Edirne ve Hatıralar' konulu sunum gerçekleştirdi. Gürleyik, sunumunda Edirne'nin yaklaşık 80 yıllık fotoğraflarına yer verirken tarihi isimlerini de paylaştı. Edirne'de '˜Kızanlıklı Mustafa Muhsin' adıyla anılan ve bir dönem Edirne Sultanisi'nde müdürlük ve tarih öğretmenliği görevlerinde bulunan Mustafa Muhsin Teker'in Türkiye'de ilk milli eğitimde okunan tarih kitabının yazarı olduğunu açıkladı.
Edirne
Yerel Tarih Grubu, her ay kent tarihi konularında gerçekleştirdiği
toplantılarına devam ediyor. Grubun Ocak ayındaki toplantısında yaklaşık 50
yıldır Edirne'nin eski fotoğraflarını ve belgelerini toplayan Cemil Gürleyik,
'˜Fotoğraflarla Edirne ve Hatıralar' konulu sunum gerçekleştirdi. Edirne
Lisesi'nden Yetişenler Derneği toplantı salonunda düzenlenen etkinliğe Edirne
Cumhuriyet Başsavcısı Fatih Karabacak, Edirne Belediyesi eski Başkanı İbrahim
Ay, Edirne Belediyesi eski Başkanı Güngör Mazlum, Edirneli Yerel Tarih
Araştırmacısı Cengiz Bulut ile çok sayıda tarih meraklısı katıldılar.
1970 yılında
Edirne Lisesi'nden mezun olan Cemil Gürleyik, Edirne'nin eski fotoğraflarından
oluşturduğu arşivini katılımcılarla paylaştı. Gürleyik, 1970 yılında Edirne
Lisesi'nden mezun olmasının ardından İstanbul'a gittiği ve Edirne
fotoğraflarını arşivlemeye başladığını açıkladı. Gürleyik, Edirne'ye ait
fotoğraflar, kartpostallar ve gravürlerden albüm oluşturduğunu söyledi. Gürleyik,
meraklı kişilerin birlikteliğiyle Edirne'ye ait fotoğrafların bir araya
toplanması gerektiğini söylerken; 'Bu fotoğraflar bize ait şeyler değil,
Edirne'ye ait şeylerdir. Herkesin bilmesi, faydalanması, görmesi lazım. Nasıl
bir yer olur? Buna bir önayak olunursa bu işi toparlamamız lazım. Yoksa benden
sonra elimdeki fotoğraflar yok olacak. Dolayısıyla bu fotoğrafların bir araya
toplanması lazım' dedi.
1953 yılında Edirne'de doğduğunu
belirten Gürleyik, ailesine ait Edirne'de çektirilen fotoğrafları da
katılımcılarla paylaştı. Kaleiçi semtinden tarihi fotoğraflar paylaşan
Gürleyik, Balık Pazarı Caddesi ile Arif Paşa Caddesi'nin kesiştiği köşedeki
tarihi bir konakta dünyaya geldiğini açıkladı. Kaleiçi semtinde meydana gelen
büyük yangından sonra yaptırılan ve 1957 yılında yıktırılan büyük su
terazisinin de fotoğraflarını sundu. Tarihi Karaağaç Tren Garı, İstiklal
Ortaokulu, Makedonya Kulesi, Çilingirler Çarşısı, Üç Şerefeli Camii,
Yemişkapanı Hanı ve Selimiye Camii, Edirne Lisesi, Edirne Büyük Sinagogu,
Saraçlar Caddesi başta olmak üzere kentin birçok yerinden tarihi görüntüleri
paylaşan Gürleyik, sunumunda toplam 140 farklı fotoğraf, resim ve gravür
kullandığını açıkladı.
Kızanlıklı Mustafa Muhsin'i anlattı
Gürleyik,
sunumunda Edirne'nin tanınmayan isimlerinden birine de yer verdi. '˜Kızanlıklı
Mustafa Muhsin' adındaki tarihi kişiliği katılımcılara tanıtan Gürleyik;
'Kızanlıklı Mustafa Muhsin, Edirne İdadi Müdürlüğü ve tarih öğretmenliği
yapıyor. Kendisi, annemin halasının eşidir. Eski İstanbul Caddesi'nde
oturuyormuş' sözlerine yer verdi. Mustafa Muhsin'in, Edirne Milletvekili Şakir
Kesebir ve Rumeli Müdâfaa-i Hukuk Cemiyeti üyelerinin de birlikte bulunduğu bir
fotoğrafı da paylaşan Gürleyik; 'Mustafa Muhsin, 1937 yılında vefat etmiş'
ifadelerine yer verdi. Mustafa Muhsin'in Edirne Sultanisi Müdürlüğü yaptığını
da açıklayan Gürleyik; 'Mustafa Muhsin, Türkiye'de ilk milli eğitimde okunan
tarih kitabının da yazarıdır. Tarih kitabının Osmanlıcası bende bulunuyor'
dedi. Etkinlikte Gürleyik ve katılımcılar ayrıca Edirne anılarını paylaşırken;
etkinlik sona erdi.
Mustafa Muhsin Teker kimdir?
7 Mayıs
1890'da İstanbul'da doğdu. İstanbul Mahmudiye Rüşdiyesi'nde orta, Mercan
İdadisi'nde pekiyi derece ile lise öğrenimini tamamladı. 1910'da Mülkiye'den de
pekiyi derece ile mezun oldu. Mezuniyetinden sonra eğitim mesleğini seçti ve
yaşamının sonuna kadar bu meslekte kaldı. 1910'da Mühendis Mektebi Tahrirat
Kâtipliğine tayin edilerek Devlet hizmetine girdi. 1911'de Üsküp, 1913'te
Kastamonu, 1915'te Edirne Sultanileri tarih öğretmenliklerine, daha sonra da
Edirne Sultanisi Müdürlüğüne getirildi. Aynı yıl bilinmeyen bir sebepten
müdürlükten ve öğretmenlikten istifa ederek ayrıldı. 1915 yılı sonunda
Edirne'ye bağlı Tatarlar Nahiyesi Müdürlüğüne, 1916'da Bazban Kazası
Kaymakamlığına atandı. 1919 yılı sonunda tekrar Edirne Sultanisi tarih
öğretmenliğine geri döndü. 1919'da İstanbul Sultanisi, 1922'de İstanbul Erkek
Lisesi ve Bezm-i Alem Kız Lisesi tarih öğretmenliklerine, 1924'de ek görev
olarak Feyz-i Ati Lisesi, 1929'da Davudpaşa Orta Mektebi tarih
öğretmenliklerine getirildi. 1928 başında gene bilinmeyen bir sebepten istifa
ederek öğretmenlikten ayrıldı ve İnhisarlar Umum Müdürlüğü Teşkilatına geçip
Diyarbakır bölgesine müfettiş olarak gönderildi. 1929'da bu görevden ayrılarak
tekrar öğretim mesleğine geri döndü. 1929'da Kabataş, 1931'de Galatasaray,
1932'de Kandilli Kız Liseleri tarih öğretmenliklerine, ek görev olarak da
1935'de Üsküdar Amerikan Kız Koleji tarih öğretmenliğine atandı. Bu görevlerde
iken 30 Ekim 1937'de İstanbul'da vefat etti. Mustafa Muhsin Teker, Ord. Prof.
Ahmed Hamid Ongunsu ile birlikte 750 sayfalık bir Türkiye Tarihi (1926) yazmış, daha sonra 1950 yılında yeni
harflerle tekrar basılmıştır.
Bakmadan Geçme





