Dünya savaşı gibi hastalık

                Trakya Üniversitesi Sağlıklı Beslenme ve Yaşam Topluluğu'nun güncel yaklaşımlarda diyabet ve çölyak hastalığı konulu 5'inci Beslenme ve Diyetetik Sempozyumu, Trakya Üniversitesi ev sahipliğinde başladı. Balkan Kongre Merkezi'nde düzenlenen sempozyuma Trakya Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Sedat Üstündağ, Edirne İl Sağlık Müdürlüğü Halk Sağlığı Hizmetleri Başkanı Dr. Selma Heves Yılmaz, Trakya Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Başkanı Doç. Dr. Aydan Ercan, Trakya Üniversitesi Sağlıklı Beslenme ve Yaşam Topluluğu Başkanı Kaan Turan, akademisyenler ve öğrenciler katıldılar.

                Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk, silah arkadaşları ve tüm şehitler anısına bir dakikalık saygı duruşu ve İstiklal Marşı'nın okunması ile başlayan sempozyumda Trakya Üniversitesi'nin tanıtım videosunun gösterimi gerçekleştirildi. Sempozyumun açılış konuşmasını Trakya Üniversitesi Sağlıklı Beslenme ve Yaşam Topluluğu Başkanı Kaan Turan yaptı. Turan, konuşmasında sempozyumun amacının öğrencilerin bilimsel programdan çıkarımlar kazanması, yeni bilgiler öğrenmeleri ve vakitlerini etkin bir şekilde kullanmalarını sağlamak olduğunu belirterek; 'Toplumumuzda sıklıkla görülen diyabet ve diyabet hastalıklarını güncel bilgiler ışığında, multidisipliner olarak inceleyeceğiz. Kant; '˜Bilim, organize edilmiş bilgi; bilgiler de hayattır' demiş. Bizler de sizlere, organize edilmiş bilgiyi, organize bir şekilde sunmaya çalışacağız' ifadelerine yer verdi. Turan, sempozyumun düzenlenmesinde emeği geçenlere de teşekkür etti.

                Turan'ın konuşmasının ardından sempozyumda bir konuşma da Trakya Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Başkanı Doç. Dr. Aydan Ercan yaptı. Ercan, konuşmasında sempozyumun tüm katılımcılara katkı sağlamasını dileyerek, katılımcılara teşekkür etti. Ercan'ın konuşmasının ardından sempozyumda bir konuşma da Edirne İl Sağlık Müdürlüğü Halk Sağlığı Hizmetleri Başkanı Dr. Selma Heves Yılmaz yaptı. Yılmaz, konuşmasında dünyadaki gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde olduğu gibi Türkiye'de de en çok ölüme ve sakatlığa neden olan, yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyen ve sağlık harcamalarında en büyük payı alan en önemli halk sağlığı sorununun bulaşıcı olmayan hastalıklar olduğuna dikkat çekerek; 'Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de fazla kilolu olma ve obezite görülme sıklığı giderek artmaktadır. Beslenme ve yaşam tarzındaki yanlışlıklara bağlı son yıllarda çocuklarda ve yetişkinlerde TİP-2 diyabet sıklığı artmaktadır' dedi.

'Türkiye'de ilk 20'deyiz'

                Sağlık Bakanlığı'nın kronik hastalıklar ve obeziteyle mücadele etmek amacıyla birçok program geliştirdiğini söyleyen Yılmaz; 'İl Sağlık Müdürlüğü olarak da ilimizde bu programları yürütüyoruz. Obeziteyle, kronik hastalıklarla mücadele özellikle çocukluk çağından itibaren kazandırılacak sağlıklı beslenme ve hareketli yaşamla önlenebilir. Bunun için de Türkiye Sağlıklı Beslenme ve Hareketli Yaşam Programı, bakanlığımız tarafından uygulanmaktadır. Bu program dâhilinde obezite ile mücadele okullarımız, obezite bilgilendirme sınıflarımız, sağlıklı hayat merkezimiz de var. Bunların dışında okullarımızda özellikle çocuklarımızın yaşam tarzı kazanması açısından ilkokuldan itibaren bu bilinci oluşturmak ve onlara yaşam tarzı haline getirmek için Milli Eğitim Müdürlüğü ile ortak yürüttüğümüz beslenme dostu okul programlarımız var. Bu programlarda çocuklarımıza, öğretmenlerimize obeziteye yönelik kronik hastalıklar, diyabet, hipertansiyona yönelik birçok eğitim yapıyoruz. Eğitimlerden sonra okullarımızda belirlenen kriterler dâhilinde beslenme dostu okul unvanını veriyoruz. Ne mutludur ki Edirne İl Sağlık Müdürlüğü olarak beslenme dostu okul sayısında Türkiye'de yapılan oranlamalarda ilimiz ilk 20 il arasında ödüllendirilmiştir. Burada İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nü de kutluyorum. 300 ilkokul arasından 93 tane beslenme dostu okulumuz vardır. Bu okulların, bu yıl yüzde 90'lara çıkacak şekilde planlaması da yapılmıştır ve eğitimlerimiz de devam etmektedir' sözlerine yer verdi.

Örnek okul Alper Yazoğlu

                Çocuklara, çocukluk çağından itibaren sağlıklı beslenme ve hareketliliğin kazandırılması gerektiğini vurgulayan Yılmaz; 'Ailelerimize de bu konuda iş düşüyor. Bir başarı örneğini paylaşmak istiyorum. Edirne'de Kırkpınar Ağası Alper Yazoğlu İlkokulu, beslenme dostu okul unvanı alan okullarımız arasındadır. Bu okulumuzda, anneler, duyarlılık hissederek ve bu konuyu önemseyerek, ayda bir kez ev yemekleri yapıyorlar. Okulda yapan sınıf hangisiyse bizi de davet ediyorlar ve annelerimizin hazırladığı ev yemeklerini, çocuklarımızla birlikte yiyoruz. Bu şekildeki etkinliklerin artmasını diliyoruz. Bu alışkanlıkların mutlaka yaygınlaştırılması ve ailede, çocukluktan itibaren aşılanması lazım' dedi.

'50 kişiyi programa kabul ediyoruz'

                Obezite okulunda gerçekleştirilen çalışmaları da açıklayan Yılmaz; 'Edirne'de 2 tane sağlıklı hayat merkezimiz var. Sağlıklı hayat merkezimizde önce obezite okulumuza ilan veriyoruz. Başvurularda vücut kitle endeksi uygun, hareket kabiliyeti ve bu programa uyum sağlayabilecek olanların başvurularını alıyoruz. Ekiplerimiz, başvuranları değerlendiriyorlar ve bir mülakattan geçiriyorlar. Edirne'de her programa 110-120 başvurumuz oluyor ama 50 civarında kişiyi kabul edebiliyoruz. 3-5 kilo verdikten sonra genelde 45 kişi programa devam ediyoruz. Bu programda gelen kişilerin tahlilleri yapılıyor. Halk sağlığı uzmanlarımız tarafından değerlendiriliyor. Diyetisyenle bireysel bir beslenme programı hazırlanıyor. Bireysel ya da toplu bir etkinliğe katılabilecekse bunlar değerlendiriliyor. Arkasında eğer isterse, gönüllülük esasına göre psikologla görüşmelerini yaptırıyoruz. Bundan sonra da programımız başlıyor. Spor salonumuzda aktivitelerimizi yaptırıyoruz. Ayrıca tartan pistte yürüyüş saatlerimiz var. Ayrıca Belediye Başkanlığı tarafından parklarda kurulan aletler var. Onların da doğru kullanımı ile ilgili dersler veriliyor. Bu eğitimin sonunda kişilere yaşam tarzı olarak sağlıklı beslenmeyi ve hareketli yaşamı, yaşam bilinci olarak kazandırmaya çalışıyoruz. Program bittikten sonra bir kez daha katılmak isteyenlerin talepleri geliyor ama başkalarına da şans vermemiz gerekiyor' ifadelerine yer verdi.

'2040'ta dünyada 1 milyarı aşacak'

                Yılmaz'ın konuşmasının ardından sempozyumda bir konuşma da Trakya Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Sedat Üstündağ yaptı. Üstündağ, konuşmasında Türkiye'de beslenme ve beslenme bozukluklarına bağlı kronik hastalıkların giderek yaygınlaştığını söyleyerek; 'Ülkemiz, dünya genelinde, kronik böbrek hastalığının en hızlı yaygınlaştığı 8'inci ülke durumundadır. Hipertansiyon, modern çağın vebası durumuna gelmiş vaziyettedir. Hangi ilimizde olursak olalım, 18 yaşın üzerindeki 100 kişiden 30'dan fazlasının hipertansif olduğunu görüyoruz. 50-54 yaş aralığında insanları değerlendirdiğimizde, bu alanın yüzde 50'yi aştığını, yani neredeyse hipertansiyon olmamanın anormal durum olduğunu görüyoruz. 2000 yılında ne kadar diyabetik hasta olduğu araştırıldığında yaklaşık 285 milyon diyabet olduğunu görülmüştü. 2030 yılında bu rakamın 440 milyona ulaşacağı varsayılmıştı ve bundan büyük endişe duyulmuştu. 2015 yılına gelindiğinde dünyadaki diyabetiklerin sayısı bir kez daha araştırıldı ve 415 milyona ulaştığı görüldü. Yani 30 yılda alınacak yol, sadece 15 yılda alınmıştı. Şimdi 2040'a geldiğimizde dünya genelinde 640 milyon diyabetik olacağı varsayılıyor ki 1 milyarı aşacağı neredeyse kesindir' dedi.

Birinci Dünya Savaşı kadar ölümcül

                Hipertansiyon ve diyabetin körlük anlamına geldiğini açıklayan Üstündağ; 'Bu hastalıklar amputasyonlar, inme, kalp krizi demektir. Hipertansiyon, her yıl 10 milyon ölüm demektir. Diyabet, her yıl 5 milyon ölüm demektir. Birinci Dünya Savaşı'nda, tüm savaş boyunca dünyanın kaybı 10 milyon olmuş. Sadece asker kayıpları değil, bütün kayıpları dikkate aldığımızda 10 milyon rakamı ortaya çıkıyor. Hipertansiyon şu anda her yıl 10 milyon kişiyi, diyabet her yıl 5 milyon kişiyi aramızdan alıp götürüyor. Obezite aldı başını gidiyor. Bu nedenle sadece bu toplantının düzenlenmesini değil, temasını da çok anlamlı buluyorum. Umuyorum ki bu toplantı; bir taraftan öğrencilerimizin bilgilerini artıracak, bir taraftan da Edirne'den başlayarak Trakya ve tüm ülkemize beslenme bozukluklarıyla ilgili hastalıklar hakkında farkındalığı artırmaya katkıda bulunacak' sözlerine yer verdi.

'Diyabet halk sağlığı sorunu haline geldi'

                Üstündağ'ın konuşmasının ardından sempozyumda Batuhan Işık, Batuhan Kaymaz ve Emre Özlü'den oluşan Trakya Üniversitesi Devlet Konservatuvarı Trio grubu, mini bir konser verdi. Konserin sonunda üçlüye, Doç. Dr. Aydan Ercan teşekkür belgesi takdim etti. Sempozyumda ilk sunumu ise Uzman Diyetisyen Selda Seçkiner, diyabet tanı, tedavi ve izlem, algoritmalar eşliğinde diyabette tıbbi beslenme tedavisi konusunda yaptı. Seçkiner, diyabetin halk sağlığı sorunu haline geldiğini ve sağlıklı beslenmenin bir yaşam şekli olarak kabul edilmesi gerektiğini söyledi. Sempozyumda Seçkiner'in yanı sıra Dr. Öğr. Üyesi Özge Küçükerdönmez de sunum gerçekleştirdi. Sempozyum bugün devam edecek.