Uzmanından uyarı:
Nöroloji Uzmanı Dr. İlkay Uzunca, sosyal medya ve cep telefonu kullanımının beyindeki ödül sistemini etkileyerek bağımlılık benzeri sonuçlar doğurabileceğini belirterek, ekran süresini azaltmak için uygulanabilecek yöntemleri anlattı. Günümüzde cep telefonu ve sosyal medya kullanımı her geçen gün artarken, uzmanlar bu durumun beyin sağlığı üzerindeki etkilerine dikkat çekiyor. Nöroloji Uzmanı Dr. İlkay Uzunca, özellikle kısa videolar, sosyal medya platformları ve mobil oyunların beyindeki ödül sistemini etkileyerek bağımlılığa benzer bir süreç oluşturduğunu söyledi.
Telefon kullanımının çoğu zaman fark edilmeden günlük yaşamın büyük bölümünü kapladığını belirten Uzunca, bunun dikkat süresinin azalmasına, üretkenliğin düşmesine ve gerçek yaşam aktivitelerinin daha az ilgi çekici hale gelmesine neden olabildiğini ifade etti.
Beynin kolay ulaşılan ödülleri tercih ettiğini dile getiren Uzunca, sosyal medya içeriklerinin ve oyunların dopamin salgısını hızlı şekilde artırdığını söyledi. Bu nedenle bireylerin yapmaları gereken işlere yönelmekte zorlandığını belirten Uzunca, insanların çoğu zaman “Bir video daha izleyeyim” düşüncesiyle ekran başında daha fazla vakit geçirdiğini kaydetti.
Aşırı telefon kullanımının zamanla gerçek hayattan alınan tatmini azalttığını vurgulayan Uzunca, ders çalışmak, spor yapmak veya yeni bir beceri kazanmak gibi emek isteyen faaliyetlerin beyinde daha az cazip hale gelebildiğini ifade etti. Sorunun gerçek hayatın sıkıcı olması değil, beynin sürekli hızlı uyarılara alışması olduğunu söyledi.
Telefon bağımlılığının basit bir alışkanlık olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Uzunca, beyindeki ödül mekanizmasının bazı yönleriyle bağımlılık süreçlerine benzer şekilde çalışabildiğine dikkat çekti. Sürekli telefonu kontrol etme isteği, ekrandan uzak kalındığında huzursuzluk hissedilmesi ve daha fazla içerik tüketme arzusu gibi belirtilerin görülebileceğini aktardı.
Bağımlılık döngüsünü kırmanın mümkün olduğunu ifade eden Uzunca, özellikle telefonu bıraktıktan sonraki ilk dakikaların önemli olduğunu söyledi. İlk dürtünün zamanla azaldığını belirten Uzunca, kısa bir yürüyüş yapmak, su içmek veya farklı bir işle meşgul olmanın bu süreci kolaylaştırabileceğini dile getirdi.
Sosyal medya kullanımını azaltmanın etkili yöntemlerden biri olduğunu belirten Uzunca, sık kullanılan uygulamaların bir süreliğine telefondan kaldırılmasının fayda sağlayabileceğini söyledi. Ayrıca telefon ekranının siyah-beyaz moda alınmasının da ekranın cazibesini azaltarak kullanım süresini düşürebileceğini ifade etti.
Bildirimlerin kapatılması ve telefonun çalışma sırasında göz önünde bulundurulmaması gerektiğini söyleyen Uzunca, özellikle ders çalışırken veya iş yaparken cihazın başka bir odada tutulmasının dikkati korumaya yardımcı olduğunu belirtti.
Uyku düzeninin de teknoloji bağımlılığıyla yakından ilişkili olduğunu vurgulayan Uzunca, yatmadan önceki saatlerde ekran kullanımının sınırlandırılması gerektiğini kaydetti. Sabah uyandıktan hemen sonra telefona yönelmek yerine güne daha sakin ve farkındalıkla başlanmasını önerdi.
Dr. İlkay Uzunca, telefon kullanımını azaltmanın en etkili yollarından birinin yürüyüş, spor, kitap okuma ve yeni hobiler edinme gibi alternatif faaliyetlere yönelmek olduğunu belirterek, teknolojinin hayatın bir parçası olduğunu ancak kontrolün kullanıcıda kalması gerektiğini sözlerine ekledi.
