Kışlık Konserve Hazırlayanlar Dikkat: Botulizm Riski
Edirne'de yaz aylarının sonlarına yaklaşılmasıyla birlikte evlerde kışlık hazırlık telaşı başladı. Pazarlarda domates, biber, fasulye, bezelye, bamya ve mevsim meyvelerine ilgi artarken, Uzman Diyetisyen Selin Başkurt Önbay, özellikle ev yapımı konservelerde yapılan hataların ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini belirterek vatandaşları uyardı.
Yaz mevsiminde bol bulunan sebze ve meyvelerin kış aylarında tüketilebilmesi için konserve, dondurma, kurutma ve turşu gibi farklı yöntemlerin tercih edildiğini belirten Başkurt Önbay, ürünün yapısına uygun saklama yönteminin seçilmesinin hem gıda güvenliği hem de besin değerlerinin korunması açısından önemli olduğunu söyledi.
“KIŞLIK HAZIRLIK ASLINDA BİR BESLENME PLANLAMASIDIR”
Kışlık hazırlıkların yalnızca yaz lezzetlerini sonraki aylara taşımanın bir yolu olarak görülmemesi gerektiğini ifade eden Başkurt Önbay, mevsiminde yetişen ürünlerin doğru yöntemlerle saklanmasının sağlıklı beslenmeye de katkı sunduğunu belirtti.
Başkurt Önbay, “Kışlık hazırlığın amacı yalnızca yaz lezzetlerini kışa taşımak değil, mevsiminde yetişen ürünleri uygun yöntemlerle saklayarak besin değerlerinden mümkün olduğunca yararlanmaktır” dedi.
Her sebze ve meyvenin aynı yöntemle saklanmasının doğru olmadığını vurgulayan Başkurt Önbay, ürünün yapısı, asitlik düzeyi ve saklanacağı ortamın dikkate alınması gerektiğini söyledi. Konserve, dondurma, kurutma ve turşunun doğru koşullarda uygulanması halinde önemli saklama seçenekleri olduğunu dile getiren Başkurt Önbay, hazırlık sürecinde gıda güvenliğinden taviz verilmemesi gerektiğinin altını çizdi.
EV YAPIMI KONSERVELERDE BOTULİZM TEHLİKESİ
Evlerde en sık kullanılan yöntemlerden biri olan konservenin doğru hazırlanmadığında önemli sağlık riskleri taşıyabileceğine dikkati çeken Başkurt Önbay, özellikle oksijensiz ortamda gelişebilen Clostridium botulinum bakterisinin oluşturduğu toksine karşı dikkatli olunması gerektiğini belirtti.
Konserve için kullanılacak sebze ve meyvelerin taze, sağlam, küfsüz ve çürüksüz olması gerektiğini ifade eden Başkurt Önbay, kavanozların, kapakların ve hazırlık sırasında kullanılan ekipmanların temizliğinin de büyük önem taşıdığını söyledi.
Kavanozların gereğinden fazla doldurulmaması ve uygun boşluk bırakılması gerektiğini aktaran Başkurt Önbay, hazırlık aşamasındaki küçük ihmallerin bile ürünün güvenliğini olumsuz etkileyebileceğini kaydetti.
DÜŞÜK ASİTLİ SEBZELERE DİKKAT
Konserve yapılacak ürünün asitlik seviyesinin uygulanacak yöntemi doğrudan etkilediğini belirten Başkurt Önbay, domates ve bazı meyveler ile fasulye, bezelye ve bamya gibi düşük asitli sebzelerin aynı şekilde değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi.
Düşük asitli sebzelerin yanlış yöntemlerle konservelenmesinin botulizm açısından daha büyük risk taşıyabileceğini ifade eden Başkurt Önbay, bu ürünlerde yalnızca kaynar su banyosunun yeterli olmayabileceğini kaydetti.
Başkurt Önbay, düşük asitli ürünlerde uygun basınçlı konserve ekipmanlarının ve güvenli işlem koşullarının tercih edilmesi gerektiğini belirterek, “Düşük asitli sebzelerde güvenli işlem koşullarına özellikle dikkat edilmelidir” ifadelerini kullandı.
ŞÜPHELİ KONSERVENİN TADINA BİLE BAKMAYIN
Hazırlanan konservelerin serin, kuru ve doğrudan güneş ışığı almayan yerlerde muhafaza edilmesi gerektiğini belirten Başkurt Önbay, kavanozlarda meydana gelebilecek değişikliklerin de yakından takip edilmesini istedi.
Kapağı şişmiş veya sızdıran, açıldığında köpüren ya da görünümünde olağan dışı değişiklik bulunan konservelerin kesinlikle tüketilmemesi gerektiğini vurgulayan Başkurt Önbay, bozulduğundan şüphe edilen ürünlerin tadına bakılarak kontrol edilmesinin de son derece yanlış olduğunu söyledi.
Botulinum toksininin her zaman tat, koku veya renk değişikliği oluşturmayabileceğine dikkati çeken Başkurt Önbay, dışarıdan normal görünen bir ürünün de güvenli olmayabileceğini, şüphe duyulan konservelerin tüketilmemesi gerektiğini ifade etti.
DONDURMA DA ÖNEMLİ BİR ALTERNATİF
Sebze ve meyvelerin kış için saklanmasında dondurma yönteminin de tercih edilebileceğini belirten Başkurt Önbay, ürünlerin mümkün olduğunca tazeyken hazırlanmasının önemli olduğunu söyledi.
Uygun sebzelerin kısa süre haşlandıktan sonra hızla soğutulup porsiyonlar halinde paketlenebileceğini ifade eden Başkurt Önbay, paketlerde mümkün olduğunca az hava bırakılmasını önerdi. Dondurucuya kaldırılan paketlerin üzerine ürünün adı ve dondurulduğu tarihin yazılmasının kullanım kolaylığı sağlayacağını kaydetti.
İhtiyaç kadar ürünün dondurucudan çıkarılması gerektiğini belirten Başkurt Önbay, çözdürülen gıdaların tekrar tekrar dondurulmasından kaçınılması gerektiğini söyledi.
BESİN DEĞERLERİNİ KORUMAK MÜMKÜN
Kışlık hazırlıklarda kullanılan yöntemlerin besin değerleri üzerinde farklı etkiler oluşturabildiğini ifade eden Başkurt Önbay, özellikle C vitamini ile bazı B grubu vitaminlerinin ısıya, suya ve uzun süre beklemeye karşı daha hassas olduğunu belirtti.
Sebzelerin gereğinden fazla pişirilmemesini ve uzun süre suda bekletilmemesini öneren Başkurt Önbay, uygun şekilde yapılan dondurma işleminin birçok besin öğesinin korunmasına yardımcı olabileceğini söyledi.
Kışlık hazırlıklarda tamamen besin kaybını önlemenin mümkün olmadığını ifade eden Başkurt Önbay, doğru hazırlama, işleme ve saklama yöntemleriyle bu kayıpların en aza indirilebileceğini belirtti.
