DOA uygulamasında yeni düzenleme: İşlemler QR kodla yapılacak
Depozitosu Olan Ambalaj (DOA) Sistemi'nde yaşanan yoğunluk ve günlük kota aşımına yönelik yeni bir uygulama hayata geçiriliyor. Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA), yarından itibaren sistemde TC kimlik numarası ve cep telefonu ile yapılan manuel girişlerin geçici olarak durdurulacağını, iade işlemlerinin yalnızca mobil uygulama üzerinden oluşturulan QR kod ile gerçekleştirileceğini açıkladı.
1 Temmuz 2026 tarihinde Türkiye genelinde uygulanmaya başlayan DOA Sistemi, kısa sürede milyonlarca vatandaş tarafından kullanılmaya başlandı. İlk 10 günde yaklaşık 20 milyon içecek ambalajının geri dönüşüme kazandırıldığı sistemde, bazı kullanıcıların günlük iade limitini farklı kişilere ait bilgilerle aşmaya çalışması nedeniyle iade noktalarında yoğunluk yaşandı.
Türkiye Çevre Ajansı Başkanı Nurullah Öztürk, kişi başına günlük 200 adet olarak belirlenen ambalaj iade sınırının bazı kişiler tarafından yakınlarının kimlik ve telefon bilgileri kullanılarak aşıldığını söyledi. Bazı vatandaşların binlerce ambalajla iade makinelerine gelmesi nedeniyle uzun kuyruklar oluştuğunu belirten Öztürk, bu durumun sistemin sağlıklı işlemesini olumsuz etkilediğini ifade etti.
Bu nedenle alınan yeni kararla birlikte, yaklaşık iki ay sürecek geçiş döneminde sisteme manuel giriş yapılamayacak. Vatandaşlar, DOA mobil uygulaması üzerinden oluşturacakları kişiye özel QR kod ile ambalaj iade işlemlerini gerçekleştirebilecek.
Kısa sürede büyük ilgi gören sistemde önemli rakamlara da ulaşıldı. TÜÇA verilerine göre bugüne kadar 482 içecek üreticisi sisteme dahil olurken, DOA logolu içecek sayısı 3 bin 673’e yükseldi. Mobil uygulamayı kullanan aktif kişi sayısı ise 2 milyonu aştı. Sistemde yer alan plastik, cam ve alüminyum ambalajlar için vatandaşlara her bir ürün karşılığında 1 lira depozito bedeli ödeniyor.
DOA Sistemi’nin altyapısı da genişletilmeye devam ediyor. İlk etapta kurulan 2 bin 500 depozito iade makinesinin sayısının ilerleyen dönemde 20 bine çıkarılması hedefleniyor. Bunun yanı sıra manuel iade noktalarının 2026 yılı sonuna kadar 10 bine, 2027 yılı sonunda ise 30 bine ulaştırılması planlanıyor. Marketler, bakkallar, büfeler ve otellerin de sisteme dahil edilmesiyle birlikte iki yıl içinde ülke genelinde yaklaşık 50 bin aktif iade noktasının hizmet vermesi amaçlanıyor.
Yetkililer, sistemin tam kapasiteyle çalışmaya başlamasıyla birlikte geri dönüşüm oranlarının artacağını, ithal ham madde ihtiyacının azalacağını ve ekonomiye önemli katkı sağlanacağını belirtiyor. Yapılan hesaplamalara göre uygulamanın yıllık yaklaşık 600 milyon dolarlık cari açık azalmasına katkı sunması, 37 bin ton sera gazı emisyonunun önlenmesi ve 1,3 milyar kilovatsaat enerji tasarrufu sağlaması bekleniyor.
DOA iade makineleri ise zincir marketler, alışveriş merkezleri, üniversite kampüsleri, havalimanları, meydanlar, parklar ve toplu taşıma terminalleri gibi vatandaşların yoğun olarak kullandığı noktalarda hizmet vermeye devam ediyor.
