Ata sporunun deri ustası: Kispet geleneğini yaşatıyor
Edirne'de yaşayan kispet ustası Adem Kayın, çocukluk yıllarında tribünden hayranlıkla izlediği Kırkpınar Yağlı Güreşleri'nin bugün önemli bir parçası olmanın gururunu yaşıyor. Yaklaşık 15 yıldır kispet üreten Kayın, ata sporunun en önemli unsurlarından biri olan kispeti geleneksel yöntemlerle hazırlayarak yüzyıllardır süregelen kültürü geleceğe taşımak için emek veriyor.
El sanatları öğretmenliği eğitimi alan Kayın, deri işçiliğine olan ilgisini zamanla kispet üretimine dönüştürdü. Geleneksel meslekler üzerine araştırmalar yaparken kispet ustalığının giderek azaldığını fark eden Kayın, bu alanda kendisini geliştirmeye karar verdi. Usta kispetçi İrfan Şahin’in yanında altı ay eğitim aldıktan sonra kendi atölyesini kurarak pehlivanlar için özel üretime başladı.
Kispet yapımının uzun yıllar süren deneyim gerektirdiğini belirten Kayın, mesleğin yalnızca teknik bilgiyle öğrenilemeyeceğini söyledi. Her kispetin ustasının el emeğini ve tecrübesini yansıttığını ifade eden Kayın, üretimin yanı sıra kispet kültürünün tarihini araştırmaya da önem verdiklerini dile getirdi.
Eşiyle birlikte kispet üzerine akademik çalışmalar yürüttüklerini anlatan Kayın, hazırlanan bitirme tezini kitap haline getirerek gelecek kuşaklara kaynak bırakmayı hedeflediklerini söyledi.
Bir kispetin hazırlanmasının ortalama üç gün sürdüğünü ifade eden Kayın, kaliteli işçilik ve doğru bakım sayesinde kispetlerin 3 ila 5 yıl kullanılabildiğini belirtti. Güreş sonrasında yapılan temizlik ve muhafaza işlemlerinin kullanım ömrünü doğrudan etkilediğine dikkat çekti.
Dana derisinden hazırlanan kispetlerin model ve işçiliğine göre 7 bin 500 liradan başlayıp 20 bin liraya kadar ulaştığını kaydeden Kayın, üzerindeki motif ve işlemelerin sadece görsel amaçlı olmadığını, aynı zamanda dayanıklılığı artırdığını söyledi. Özellikle kasnak bölümünde kullanılan çok katmanlı deri sayesinde kispetlerin er meydanındaki zorlu mücadelelere uygun hale getirildiğini belirtti.
Çocukluk yıllarında tribünden izlediği Kırkpınar’ın bugün üretimini yaptığı kispetlerle içinde yer almaktan büyük mutluluk duyduğunu dile getiren Adem Kayın, pehlivanların kendi hazırladığı kispetlerle güreşmesini meslek hayatının en büyük gururlarından biri olarak gördüğünü ifade etti. Yaklaşık 150 yıllık kispet geleneğinin yaşatılması için çalışmalarını sürdüren Kayın, bu kültürel mirasın gelecek nesillere aktarılması adına üretmeye devam edeceğini söyledi.
