Edirne 12°C
Video Galeri Foto Galeri Arşiv Künye RSS
Ana Sayfa Edirne Keşan Uzunköprü İpsala Havsa Meriç Enez Süloğlu Lalapaşa Spor Trakya Sağlık Bilim-Teknoloji
 
Balkanlardan Dünyaya Açılan Hikâyecimiz - Edirne Gündem Gazetesi
Ana Sayfa » Yazarlar » Recep Duymaz
Recep Duymaz Recep Duymaz
rduymaz@gmail.com
Balkanlardan Dünyaya Açılan Hikâyecimiz 21.2.2020 - 09:49:06
Edebiyat tarihimizde modern/realist hikâye Tanzimat döneminde başlamıştır.



Ali Aziz Efendi’nin Muhayyelât’ından (1852) sonra, Emin Nihat’ın Müsameretname’si (1871) ve Sami Paşazade Sezai’nin Küçük Şeyler (1891) adlı hikâye kitabıyla gelişen bu tür, hem teknik, hem içerik bakımından güzel örneklerini Servet-i Fünun Edebiyatı’nın kurucularından biri olan Halit Ziya Uşaklıgil’in eliyle verir. Bununla beraber küçük hikâye türünün edebiyatımızda yerleşmesini ve giderek yaygınlık kazanmasını sağlayan hikâyecimiz Gönenli Ömer Seyfettin’dir. O, yazdığı 160 civarında hikâye ile bu türü, hem içerik ve teknik, hem de dil bakımından daha da geliştirmiş, Türk okuyucusuna sevdirmeyi ve benimsetmeyi başarmıştır.

Ömer Seyfettin’in Balkanlarla münasebeti daha öğrencilik yıllarında başlamıştır, diyebiliriz. 1896 yılında İstanbul’da bulunan Eyüp Askeri Rüştiyesi’ni/Ortaokulunu bitirince Kuleli Askeri İdadisi’ne/Lisesi’ne girme hakkını kullanmayıp bir Balkan şehri olan Edirne’ye gelmiş ve Edirne Askeri İdadisi’ne kayıt yaptırarak dört yıl sürecek lise öğrenimini bu şehirde görmüştür. Daha sonra arkadaşı Aka Gündüz de Edirne’ye gitti. Aka Gündüz olayı şöyle anlatır:

“O zaman ‘Kuleli’ iki kısımdı. Bir aristokrat kısmı vardı. Orası zâdegân kısmı idi. Sınıf-ı mahsustu. Ama bizim Eyüp’teki ‘sınıf-ı mahsus’ gibi değil. Bir de ‘haylazlar’ kısmı vardı. Birinci kısma giremezdik. İkinci kısım da bizim işimize gelmezdi. Edirne’yi daha cazip bulduk. Orası hem bir hudut şehriydi, hem de talebesi az ve sakin bir mektepti. Diğer taraftan Edirneli talebelere nazaran biz daha görgülü idik. Velhasıl ruhî bir süperyorite arzusu da işe karıştı. Önce Ömer Edirne’ye gitti. Ben, önce Kuleli’ye geçmişken, ‘Ömer oradadır’ diye sonra ben de Edirne’ye gittim”.

Ömer Seyfettin,  daha sonra İstanbul’da bulunan Mekteb-i Harbiye-i Şahane’den/Harp Okulu’ndan mezun olunca, bu sefer yine merkezi, bir Balkan şehri olan, Selanik’te bulunan Üçüncü Ordu’nun bünyesinde askerlik görevine başlamıştır.  Kabaca (1903 – 1914) yılları arasını kapsayan bu dönemde, önce İzmir ve çevresinde bir süre bulunduktan sonra, Ömer Seyfettin,  başta Selanik olmak üzere Balkan coğrafyasında Üçüncü Ordu bünyesinde görev yaparken, bu bölgeyi ve bu bölgede yaşanan trajik olayları gözlemlerine dayanarak yakından takip etmiştir. Bu bölgedeki görevi süresince bugün Bulgaristan, Makedonya ve Yunanistan sınırları içinde kalan Manastır, Pirlepe, Osenova, Pirbeliçe, Serez, İştip, Babına, Demirhisar, Cumayıbâlâ, Razlık, Köprülü, Yakorit… köy ve kasabalarında bulunmuştur. Bunun doğal bir sonucu olarak Balkanlar onun hikâyelerinde geniş bir yer tutar.

Ömer Seyfettin’in hikâyeleri konu, kişi, zaman ve mekân bakımından büyük bir zenginlik ve çeşitlilik gösterir. Bireysel konular, toplumsal ve tarihsel konular onun hikâyelerinde sık sık karşımıza çıkan konulardır. Bunlara uygun olarak onun hikâyelerini okurken çoğu zaman çocuklar, gençler, yaşlılar, öğretmenler ve subaylar arasında kaldığımızı hissederiz. Onun hikâyeleri, hem kendisinin içinde yaşamakta olduğu aktüel zamanın olaylarını, hem geçmişin, uzak ve yakın tarihin olaylarını, bir hikâye kılığında anlatır. Ömer Seyfettin’in asıl hikâyelerini yazmaya başladığı yıllardan itibaren İkinci Meşrutiyet’in ilan edilmesi, İkinci Abdülhamit’in tahttan indirilmesi, Balkan Savaşı’nın başlaması, devletimizin Birinci Dünya Savaşı’na girmesi ve nihayet Mondros Mütarekesi’yle Osmanlı Devleti’nin hazin yıkılışı gibi tarihimizin en acı olayları yaşanır. Bir subay olarak bütün bu olayların içinde bulunan Ömer Seyfettin, güçlü gözlemi ve kuvvetli kalemiyle bütün bu faciaların unutulmaz sahnelerini hikâyelerinde gözlerimizin önüne sermiştir.

Bilindiği gibi o yıllar, Osmanlı Devleti’nin Balkan Savaşlarını verdiği yıllardır.  Yine o yıllar, Müslüman Türklerin altı yüzyıldır vatan bildikleri Balkan coğrafyasından çekilmek zorunda bırakıldıkları ve Anadolu’ya doğru göç etmeye devam ettikleri yıllardır. Ömer Seyfettin’in yürekleri burkan bu olayları konu edindiği Balkan hikâyeleri, bugün öğretmen, din adamı, siyasetçi ve sorumluluk duygusuna sahip aydınlarımız için meselelerle dolu metinlerdir. Bu meselelerin başında o faciaların niçin yaşandığının ve Balkan topraklarının nasıl elden gittiğinin tespiti gelir. Daha da önemlisi, benzer faciaların bugün Anadolu’nun doğu ve güney doğu coğrafyasında tekrar yaşanmaması için nasıl bir eğitim ve siyaset anlayışının uygulanması gerektiğini aydınlarımızın bu hikâyelerden kalkarak ortaya koymalarıdır.

Onun hikâyelerinde az yukarıda sözünü ettiğimiz Balkanlara dair yerel konuların yanında, sözünde durmak, arkadaşlık uğrunda fedakârlıkta bulunmak, kendine güvenmek, cesaretli olmak, eleştiriye açık olmak, canını vatanı için çekinmeden feda etmek, yapılan işi güzel yapmak… gibi evrensel ve çağdaş konular da sık sık karşımıza çıkar. Bu evrensel ve çağdaş değerlerin bugün de gençlerimizde devam ettiğini görmek hepimizin en büyük arzusu değil midir? Bütün bu özelliklerine bir de kullandığı düzgün ve güzel “Yeni Lisan”ını eklersek onun eserlerinin tükenmeyecek bir hazine olduğunu görürüz.

Buna göre Ömer Seyfettin, Balkanlardan kalkarak dünyaya açılan çağdaş bir hikâyecimizdir, diyebiliriz.

 

 

 

 



Kaynak: Recep Duymaz 389 Kişi tarafından okundu.
Yazdır Yorum Ekle
1 2 3 4 5 Henüz puan verilmemiş

Yorumlar  ( 0 ) yorum
İlk yorumlayan siz olun. Yorum yapmak için tıklayınız.
Bu Yazara Ait Diğer Yazılar
İstiklal Marşı’mız TBMM’nde – 4 27.3.2020
İstiklal Marşı’mız TBMM’de – 3 20.3.2020
İstiklal Marşı’mız TBMM’de – 2 13.3.2020
İstiklal Marşı’mız TBMM’nin Gündeminde - 1 6.3.2020
İstiklal Marşı’mızı anlamanın başlangıcı 28.2.2020
Balkanlardan Dünyaya Açılan Hikâyecimiz 21.2.2020
Bomba etkisi yapan yazı 14.2.2020
Devamı Eden Güzellik 7.2.2020
Gece Gözlü Kız 24.1.2020
Asım’ın Neslinin Kişilik Özellikleri - 4 17.1.2020
Asım’ın Neslinin Kişilik Özellikleri – 3 10.1.2020
Asım’ın Neslinin Kişilik Özellikleri - 2 3.1.2020
Asım’ın Neslinin Kişilik Özellikleri - 1 27.12.2019
Mevlana’nın Yaşayan Yönü: Hoşgörü 20.12.2019
Asıl tepki ne zaman? 13.12.2019
Anket
Edirne haberlerini nasıl ve nereden takip ediyorsunuz?

Yerel Gazete 64
Web Siteleri 99
Facebook 114
Twitter 6
Instagram 3
Youtube 9


Ankete 295 kişi katıldı
Tüm Yazarlar
Murat Savaş
Kötü örnek (!)
Murat Savaş

Recep Duymaz
İstiklal Marşı’mız TBMM’nde – 4
Recep Duymaz

Cüneyt Özdemir
Yolların ayrıldığı yer; KORONA
Cüneyt Özdemir

Namık K. Döleneken
İsveç’te belediye başkanı olmak…
Namık K. Döleneken

Nefize Ramadan
Güzellik Nedir?
Nefize Ramadan
Künye
Arşiv
Sitene Ekle
Gizlilik Politikası
Rss Listesi
Video Galeri
Foto Galeri
Sinema
Firma Rehberi
Köşe Yazarları
Edirne
Keşan
Uzunköprü
İpsala
Havsa
Meriç
Enez
Süloğlu
Lalapaşa
Spor




Sitemizde bulunan yazı, video, fotoğraf ve haberler izinsiz veya kaynak gösterilemeden kullanılamaz.

© Copyright - 2005-2020 Edirne Gündem Gazetesi Tüm Hakları Saklıdır.


Tasarım & Kodlama
Sabri KÖK
Sitemiz abonesidir.