Edirne 14°C
Video Galeri Foto Galeri Arşiv Künye RSS
Ana Sayfa Edirne Keşan Uzunköprü İpsala Havsa Meriç Enez Süloğlu Lalapaşa Spor Trakya Sağlık Bilim-Teknoloji
 
Hasan Rıza’ya sesleniş - Edirne Gündem Gazetesi
Ana Sayfa » Yazarlar » Recep Duymaz
Recep Duymaz Recep Duymaz
rduymaz@gmail.com
Hasan Rıza’ya sesleniş 29.3.2019 - 10:06:41
Yahya Kemal’in şiirlerinden biri “Hasan Rıza’ya Sesleniş” adını taşır. Edebiyatımızın söz ustası şair, resmimizin renk ustası ressam Hasan Rıza’ya seslenir. Şiirinin daha başında “Ey Rumeli’nin Hasan Rızâ’sı” hitabıyla onun Rumeli, Balkanlar ve Edirne’yle ilgisine dikkatleri çeker, Üsküp, Kalkandelen, Vardar ve artık çok uzaklarda kalmış olan “karlı dağlar”ın hâlâ hatırında olup olmadığını sorar.



Devamında Üsküp’ün başta Beyhan Sultan, Mustafa Paşa, Yiğit Paşa, Alaca Camii (Deli Paşa) ve Gazi Baba (Âşık Çelebi) olmak üzere bin bir türbesiyle meşhur bir şehir olduğunu ifade eder. Önündeki Vardar nehrinin de her an tekbirlerle çağlayan bir nehir olarak akıp gittiğini gözlerimizin önüne getirir. Yahya Kemal, Üsküp, Kalkandelen ve Vardar’dan kalkarak Balkan şehir ve nehirlerinin iki kültürel kimlik unsurlarını öne çıkardığını görüyoruz. Onlardan biri, tarih, diğeri İslam’dır. Türkler yaklaşık altı yüz yıl yaşadıkları bu coğrafyayı, sadece yönetmemişler, kültür ve medeniyet unsurlarıyla da bölgeyi süslemişlerdir.

Şair Yahya Kemal’in saptamalarından kalkarak ressam Hasan Rıza’nın eserlerine gidersek onun eserlerinde de aynı derinlik ve inceliği görürüz. Fakat önce onun hayatından iki noktayı hatırlatmak, Hasan Rıza’yı hem bir şahsiyet, hem bir sanatkâr olarak daha yakından tanımamıza yardımcı olacaktır. Deniz Harp Okulu’nun son sınıfında öğrenciyken İkinci Sultan Abdülhamit’in bindiği geminin kamaralarındaki süslemeleri onarma görevi kendisine verilir. Uzun ve titiz çalışmalarından sonra bu görevi hakkıyla yerine getirir. Bu başarısı üzerine Hasan Rıza, henüz mezun olmadan rütbesi yükseltilerek memnun edilir. Halbuki o, henüz mezun olmadan rütbesinin yükseltilmesini bir haksızlık olarak görmüş, o rütbeyle arkadaşlarının arasında dolaşmaktan utanmış ve hayatında o rütbeyi almakla ilk hayal kırıklığına uğradığını bildirmiştir.

Hasan Rıza, 1876 – 1877 Osmanlı Rus Savaşı’na gönüllü olarak katılır. Kendisinin bulunduğu alayda bir İtalyan gazeteci ressamın bulunduğunu öğrenince derhal onu bulur, kendisiyle tanışır ve daha ileri giderek kumandanından o İtalyan gazete ressamının koruyucusu olarak görevlendirilmesini ister. İsteği yerine getirilir. Çok geçmeden onunla bir dost, hatta meslektaş olur. Bir gün o ihtiyar ressamın kendinden geçmiş bir durumda resimlerinin üzerine eğilişini görünce, Hasan Rıza’nın kendi içindeki “resim zevki” iyice uyanır ve savaştan sonra, biraz da onun teşvikiyle İtalya’ya gider ve orada yaklaşık on sene meşhur İtalyan ressamlarının atölyelerinde çalışarak kendisini yetiştirir.

Yurda dönünce Edirne’de yerleşir ve Karaağaç semtinde resim atölyesini kurar. Bunun yanında okul ve eğitim işleriyle de meşgul olur. “Meyve resmi, manzara resmi her zaman” ve herkes tarafından yapılabilir diyerek gerçek ressamların bir milletin kahramanlarını, tarihini ve ona şeref kazandıran olaylarını resmetmelerinin daha uygun olacağını düşünür. Bu düşünceyle daha ziyade tarih ve kahramanlık olaylarını gözler önüne seren resimler yapmaya yönelir.

Hasan Rıza’nın resimlerinden iki tanesi üzerinde ne kadar durulsa yeridir. Onlardan biri “Osmanlıların Rumeli’ye Geçişi” tablosudur. Diğeri de İstanbul’un fethi sırasında “Fatih Sultan Mehmet’in Gemileri Karadan Yürütmesi” tablosudur. Bu ikincisine yakından baktığımızda her başarılı sanat eserinde olduğu gibi bu tabloda da iki unsurun bulunduğunu hemen fark ederiz: İçerik ve biçim. Buna kimlik ve estetik de diyebiliriz. İçerikte bir yeniliğin, hatta olağanüstülüğün bulunduğu hemen göze çarpar. Üç geminin yamaçtan aşağıya doğru kayışları, sahilde toplanmış Yeniçerilerin onlara değil de ileriye doğru bakışları, kendilerine güvenlerinin birer resmidir. Gemilerin kaydığı yamacın ağaçsız oluşuna karşılık, hem karada, hem denizdeki askerlerin çokluğu bir insan ormanı vücuda getirmek suretiyle tablonun biçim unsurunu sanki tamamlıyor gibidir.

Balkan Savaşı devam ederken 26 Mart 1913 tarihinde iki şey düştü. Onlardan biri Edirne, diğeri de Hasan Rıza’nın başı. Bunların yanında Hasan Rıza’nın ömür boyu yaptığı resimlerinden onda dokuzu tahrip edildi. Tekrar düşüşler yaşamamak için onları unutmamak uygun olur. Unutmak zamanla yok olmaktır. 

1995 -1996 eğitim öğretim yılında açılan Edirne Hasan Rıza Güzel Sanatlar Lisesi ile Trakya Üniversitesi’nin bünyesinde 1913 yılında kurulan Şehit Ressam Hasan Rıza Güzel Sanatlar Meslek Yüksekokulu, onun açtığı yolda ilerleyerek şehrimizi güzelleştirmeye ve Türk resim sanatını zenginleştirmeye devam edeceklerdir.                 

 



Kaynak: Recep Duymaz 873 Kişi tarafından okundu.
Yazdır Yorum Ekle
1 2 3 4 5 Henüz puan verilmemiş

Yorumlar  ( 0 ) yorum
İlk yorumlayan siz olun. Yorum yapmak için tıklayınız.
Bu Yazara Ait Diğer Yazılar
Öğrenmenin Zevkini Yaşamak – 3 18.10.2019
Öğrenmenin Zevkini Yaşamak: 2 11.10.2019
Öğrenmenin Zevkini Yaşamak 4.10.2019
Güzelliklere Açılış 27.9.2019
Büyüyen Beklentiler 24.5.2019
Yoksulun Yanında Olan Kurum: Vakıf 17.5.2019
Bilgi mi, Duygu mu Daha Etkileyicidir - 2 10.5.2019
Bilgi mi, duygu mu daha etkileyicidir? 3.5.2019
Üç Kitap 26.4.2019
Filibe’nin “Gayret”i 19.4.2019
Acıyı azaltan mermerler saltanatı 12.4.2019
Eğitimimiz nereye ? 5.4.2019
Hasan Rıza’ya sesleniş 29.3.2019
Terör mü, medeniyetler çatışması mı? 22.3.2019
Millî Mücadele’mizin Manevi Gücü: İstiklal Marşı’mız 15.3.2019
Anket
Edirne haberlerini nasıl ve nereden takip ediyorsunuz?

Yerel Gazete 56
Web Siteleri 85
Facebook 103
Twitter 6
Instagram 3
Youtube 8


Ankete 261 kişi katıldı
Tüm Yazarlar
Murat Savaş
Otogar(gara) – 2
Murat Savaş

Recep Duymaz
Öğrenmenin Zevkini Yaşamak – 3
Recep Duymaz

Nefize Ramadan
Güzellik Nedir?
Nefize Ramadan

ÇiğdemSubaşı
Coğrafi işaret can simidi olacak
ÇiğdemSubaşı

Namık K. Döleneken
İsveç’te belediye başkanı olmak…
Namık K. Döleneken
Künye
Arşiv
Sitene Ekle
Gizlilik Politikası
Rss Listesi
Video Galeri
Foto Galeri
Sinema
Firma Rehberi
Köşe Yazarları
Edirne
Keşan
Uzunköprü
İpsala
Havsa
Meriç
Enez
Süloğlu
Lalapaşa
Spor




Sitemizde bulunan yazı, video, fotoğraf ve haberler izinsiz veya kaynak gösterilemeden kullanılamaz.

© Copyright - 2005-2019 Edirne Gündem Gazetesi Tüm Hakları Saklıdır.


Tasarım & Kodlama
Sabri KÖK
Sitemiz abonesidir.